Geri git   Favori Forum - Kapsamlı Bilgi Platformu » BAYANLAR PANOSU » Hobiler


Seçenekler
Halk Bilimi (Folklor) Bilgi
Alt 06-02-2010, 10:37 PM   #1 (permalink)
Standart Halk Bilimi (Folklor) Bilgi

HALK BİLİMİ (FOLKLOR)







[/b]Folklor sözü İngilizce “folk” ve “ lore” sözcüklerinden oluşmuştur. Folk “halk” bilgi” anlamına gelir. Bu nedenle Türkçe’de Folklor terimi “Halk Bilimi” sözüyle de karşılanmıştır. Folklor terimini ilk olarak 1846 yılında kullanan İngiliz William j. Thoms’dur.



İngiltere’de 1878 yılında Folklore Society adıyla bir dernek kurulmuş İsviçre) Folklor terimi yerine aynı anlamı karşılayan “Volkskunde”nin kullanılışı tercih edilmiştir.



Her ulusun kendine özgü bir toplum yapısı bulunması nedeniyle Folklorun tanımlanması ve kapsamının belirlenmesinde her ülkenin bilginleri kendi toplumlarının yaşayışına göre değerlendirmeler yapmışlardır. Örneğin Almanya’da Folklor sözcüğün anlamı ve çağdaş kavramı bakımından Folklorun bölümlerinden biridir.



Amerika’da Folklor uygarlık tarihini inceleyen sosyal bilimlerden biri olarak kabul edilmektedir.



Belçika’da Folklorun amacı açıklamaktır. Folklor İnsanlık zihniyetinin geçirdiği çeşitli aşamaları inceler ve bunları her gün karşılaşılan benzer aşamalarla karşılaştırma amacını güder.



Fransa’da Folklor gelenek ve göreneklerinin ansiklopedisidir. Bu da insanlğın başlangıcından zamanımıza kadar az ya da çok bozulmuş biçimde ulaşan kültür kalıntılarıdır.



İngiltere’de Folklor halkın düşünsel yapısını oluşturan her şeyi inceler.



Folklorun anlamı ve tanımı konuları Türk folklorcularınca da işlenmiştir. M. Şakir Ülkütaşır Sedat Veyis Örnek gibi bilim adamlarını örnek verebiliriz.



Sedat Veyis Örnek’e göre Folklor yorumlayan ve son aşamada bir bireşime vardırmayı amaçlayan bir bilim dalıdır.



Bir ülkenin adetler zincirini saptamada; bu zincirin köstekleyici veya destekleyici halkalarını tek tek belirlemede; halk kültürünün atardamarlarını yakalayarak bunlardan özgün ve çağdaş yaratmalar çıkarmada folklorun rolü ve önemi birinci derecededir.



M. Şakir Ülkütaşır’a göre Folklor deyimler ve atasözleri Folklorun konusu içindedir. Bütün bunlar belli kadrolar dahilinde tespit ve tetkik edilir. Folklor araştırmalarının temel taşı olan kadro bir kategori içinde ve birbirleriyle yakından ilgili birçok maddeyi içine alan geniş bölümdür.



Halk Biliminin Etnoloji bunların kökenine inmeye çalışır. Böylece yerlilikten ve ulusallıktan evrenselliğe geçerek insanlığın ortak kültürüne katkıda bulunmaya yönelir.



Halk Bilimin içerisine giren konuların yeterli ve herkesin üzerinde anlaşabileceği bir şemasını düzenlemek zordur. Çünkü sosyal bilimlerin çoğunda olduğu gibi Halk Biliminde de bir takım konuların sınırlarını kesin olarak çizmek bunların diğer bilimlerle olan sınır anlaşmazlıklarını önlemek güçtür.





TÜRKİYEDE HALK BİLİMİNİN GEÇMİŞİ VE BUGÜNKÜ DURUMU



Türkiye’de Folklor çalışmaları Batı ülkelerine nazaran geç başlamıştır. Bazı araştırmacılar ağızdan ağıza geçerek bir soyda uzayıp giden ananevi medeniyeti konu edinen ilmi de “Halkıyat” olarak tanımlamıştır.



Mehmet Fuat Köprülü İkdam Gazetesinde “Yeni Bir İlim: Halkiyat-Folklor” konulu yazısında (1914) Folklorun Avrupa’daki gelişiminden ve ülke için öneminden söz etmiştir. Folklor terimi açık olarak ilk defa bu yazıda geçmiştir.



Rıza Tevfik Bölükbaşı Peyam Gazetesi’nin edebiyat ekinde “Folklor” başlıklı yazısında (1914) Türk atasözlerinden ve türkülerinden örnekler vermiştir.



Selim Sırrı Tarcan Türkiye Edebiyat Mecmuasında “Halk İlmi (Halkiyat)” dergisinde (1924) Folkloru tanımlayarak Folklorun birleştirici ve eğitsel bir bilim dalı oluşunun üzerinde durmuştur.



Rauf Yekta Bey halk türküleri derlemenin önemini belirtmiştir.



Türkiye’de Halk Bilimi alanında çalışma yapan yabancılar daha çok halk edebiyatı ve halk müziği konuları üzerinde durmuşlardır. Bu bilim adamlarından bazıları şunlardır: B. Bartok W. Ruben vb.



Cumhuriyet dönemine kadar folklor konusundaki çalışmalar Türk Halk Bilimine dönük çalışmaları başlatan ilk örgüttür.



Bu dernek çıkardığı “Halk Bilgisi Haberleri” adlı süreli yayınıyla ülkemizin çeşitli yörelerinden derlenen Halk Bilimi verilerini toplu olarak sunmuştur. “Halk Bilgisi Toplayıcılarına Rehber” adlı kılavuz da yayınlamıştır.



1955 yılında Türk Halk Sanatlarını ve Ananelerini Tetkik Cemiyeti kurulmuştur. Bu cemiyet iki kez ad değiştirerek günümüzdeki Folklor Araştırmaları Kurumu adını almıştır.



1964 yılında kurulan “Y.T.G. Türk Folklor Enstitüsü kurma derneği” 1966 yılında “Türk Folklor Araştırmaları Kurumu” adını alarak bu alanda çalışmalar yapmıştır.



Boğaziçi Üniversitesi ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi öğrencilerinin öncülüğüyle kurulan iki dernek de süreli yayınları açık oturumlarıyla Folklora alanında katkılar sağlamışlardır.



1932 yılında kurulan Halkevleri kültürün araştırılması monografilerin büyük bölümü çeşitli halkevlerinin aracılığı ile okuyucuya kazandırılmıştır.



Türk Dil Kurumu da Halk Ağzından Derleme Dergileri Derleme ve Tarama sözlükleriyle dil konusunda Halk Bilimine katkıda bulunan kurumlar arasındadır.



Üniversitelerde uzun yıllar bağımsız bir Folklor kürsüsü kurulamamıştır. Günümüz itibariyle (2000) bu alanda bağımsız kürsü yalnızca Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya fakültesinde kurulabilmiştir. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesinde 1938-1948 yılları arasında Halk Edebiyatının yanında Halk Bilimi konularına da programında yer veren bir kürsü ölüm vb. konularda monografik nitelikte araştırmalar yaparak yayınlamışlardır. Bu fakültenin Tiyatro Kürsüsü öğretim üyelerinden Metin And ve Özdemir Nutku geleneksel Türk tiyatrosu konusundaki araştırma ve incelemeleriyle Halk Bilimi alanına katkıda bulunmuşlardır. Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde 1993 yılında Halk Bilimi Bölümü bağımsız bir bölüm olmuştur.



Hacettepe Üniversitesinde Sosyal Antropoloji ve Genel Türk Edebiyatı Bölümündeki bazı araştırma ve incelemeler de Halk Bilimi kapsamına girmektedir. Sosyal Antropoloji Bölüm başkanlığı yapmış olan Prof. Dr. Bozkurt Güvenç’in de Halk Bilimi alanında önemli katkıları olmuştur. Aynı fakültenin Türk Dili Ve Edebiyatı bölümüne bağlı Ana Bilim Dalı olarak Türk Halk Bilimi öğretimine devam etmektedir.



Boğaziçi Üniversitesi’nde Tahir Alangu’nun Halk Bilimin tarihçe ve yöntem sorunlarıyla ilgili dersleri de bu alandaki katkılardandır.



Atatürk Üniversitesi özellikle halk edebiyatı alanında verimli çalışmalar ve yayımlamaktadır.



1938 yılına kadar çeşitli dergilerde Halk Bilimi ile ilgili bazı yazılar yer alırken bu tarihte “Halk Bilgisi Derneği’nin yayınladığı “Halk Bilgisi Mecmuası” ile “Halk Bilgisi Haberleri’nde ağırlık tamamen Halk Bilimsel yazı ve derlemelere verilmiştir. Bunları zamanla Folklor Postası Erciyes gibi dergileri örnek verebiliriz. Halkevleri ve Fakülte dergilerinin Halk Bilimine katkıları olmuştur. Halk bilim yıllık ve belletenlerinde de özlü araştırma ve incelemeler yer almaktadır.



Türkiye’de ilk resmi derlemeler İstanbul Belediye Konservatuarı’nca 1926 yılında başlatılmış; bu amaçla dört gezi düzenlenmiştir. Halk Bilimin alanına giren konulardan biri olarak derlenen türküler notaya alınarak 14 defter halinde yayımlanmıştır. İlk pentatonik türkü bu gezilerde Gümüşhane’de kaydedilmiştir. Mahmut Ragıp Gazimihal da 1929 yılında Anadolu Türküleri ve Musiki İstikbalimiz adlı bir kitap yayımlamıştır.



Ülkemizde kimileri de devletin desteğiyle gerçekleştirilmiştir.



İş Bankası koleksiyon türünden çalışmaları da dikkate değerdir.



Halk Bilimi alanında hizmet veren resmi bir kuruluş olarak Kültür Bakanlığı Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1991 tarihinde de “Halk Kültürlerini Araştırma ve Geliştirme Genel Müdürlüğü” adını almıştır.



Genel Müdürlükçe Halk Kültürünün bütün konularında yapılan araştırmalar Halk Bilimi ile ilgili kitapların basımı da yapılmaktadır.





HALK DANSLARI



Dans (is. Fr. Danse): Müzik temposuna uyularak yapılan ve estetik değer taşıyan düzenli vücut hareketleri raks(Türkçe Sözlük :1998 s.527).



Yukarıda genel tanımı verilen dansın kapsamı oldukça geniştir. Bu da dansın çeşitli alt başlıklara ayrılmasına neden olmuştur.



Dans alanını tartışmaya Türkiye’den önce başlamış bulunan ülkelerin dans literatüründe geçen bir kavram çifti bizim için de elverişli görünüyor: “social dance” ve “theatre dance”. Yani sosyal dans ve sahne dansı. “Social dance” terimi s.70)



Metin AND ise köylü dansları olarak adlandırdığı halk dansları için yaygın olarak kullanılan halk oyunları terimini yanlış bulmaktadır: “Çünkü halk oyunu terimi bütün yurdu kapsayan bütün halkın dans ettiği danslardır. Türkiye’de bu türlü bütün yurda yayılmış danslar yoktur. Bunun yerine her bölgenin ve bu bölge içindeki ilçe ve köylerin her birinin ayrı ayrı dansları bulunduğundan köylü dansı ve köylü müziği demek daha yerinde olacaktır.”



Dans için oyun kapsamı fazla geniş bir kelime olduğundan oyun içinde dansı halk dansı olarak ayırdık. Çünkü Huizinga’ya göre kültürden önce gelen oyun dans ve türlü seyirlik oyunların çıkış noktasıdır.



Şu halde Türk Halk Dansları olarak adlandırabileceğimiz Türkiye halkının danslarına bir göz atarsak; dört hatta beş önemli etkenin bir araya gelmesiyle oluştuğunu görürüz. Bunlar; a) Yer (Anadolu) d) Batılılaşma’dır. Bu sonuncusu ancak son yüz elli yıldır kendini gösteren bir etken olduğundan gleneğe dayanan halk dansları bakımından üzerinde durulması gerekmez. (Metin AND. s. 7)



Bütün bu etkenleri üzerinde taşıyan Türk Halk Dansları günümüzde hala çok canlı olarak yaşamakta ve çok çeşitlilik göstermektedir. Tespit edilebilen danslar üzerinde ise çeşitli sınıflandırma çalışmaları yapılmıştır. Konularına göre Horon=Karadeniz gibi).



Günümüzde halk danslarının iki boyutu bulunmaktadır:



1- Doğal ortamında halk dansları



2- Sahnede halk dansları.



Birinci durumda halk arasında yaşaya geldiği şekildeyken holding açılışları vb.)



Halk dansları bu haliyle sanatsal bir etkinlik olarak seyredilmekten günlük yaşamda yorgun düşenler için iyi bir oyalanma ve eğlenme aracı olabilmektedir.



Kültür-sanat üretim ve tüketim süreçlerinin belli sınıf ve sınıf katmanlarınca dolayımda tutulan ilişkiler tarafından belirlendiği günümüz Türkiye’sinde dans alanı yine hem üretim Taner KOÇAK s.60)



Halk danslarından yola çıkarak yaratıcı bütünlükler oluşturmak istiyorsak savunacağımız ilk şey içeriğin iade edilmesidir. Ancak iade edilmiş içerikle biz dans sanatının iletişimsel/eğitsel/estetik işlevlerini kurabiliriz yoksa her durumda yaptığımız bir gösteridir.

Alıntı ile Cevapla Hızlı Cevap

Benzer Konular
Ziya Gökâlp’ın Folklor Olgusuna Bakışı, Folklor Hakkında
Ziya Gökâlp’ın Folklor Olgusuna Bakışı
Folklor ve Mitoloji Sözlüğü
http://www.karalahana.com/makaleler/kitap/folklor-mitolojis-1.jpg İlk Türkçe folklor ansiklopedisi raflarda yerini aldı Özhan Öztürk’un...
Kütahya'da Gelenekler Ve Folklor
1-MAHALLİ YEMEKLER: 1.1-ÇORBALAR:
Gaziantep Yöresel Folklor Kıyafetleri
Yöresel Folklor Kıyafetleri - Folklor Kıyafetleri - Gaziantep Yöresel Kadın Folklor Kıyafetleri - Gaziantep Yöresel Erkek Folklor Kıyafetleri ...
Bingöl Yöresel Folklor Kıyafetleri
Bingöl Yöresel Kadın Folklor Kıyafetleri - Bingöl Yöresel Erkek Folklor Kıyafetleri - Yöresel Folklor Kıyafetleri ...

Hızlı Cevap
Mesajınız:
Seçenekler

Seçenekler
Stil

WEZ Format +2. Şuan Saat: 12:14 PM.
Yasal Uyarı Favori Forum
Favori Forum'da Mp3, Hack, Adult, Warez, Crack, Serial, Full Film, Full Oyun Vs. İllegal İçerikli Paylaşım Kesinlikle Yasaktır.
Logomuzda Kullanılan Maskot Favorifrm.Net 'e Aittir ve TPE Tarafından Tescillidir. İzinsiz Kullanılamaz.

Sitemiz Forum sitesi olduğu için sitemize kayıtlı üyelerimiz yazı, resim ve diğer materyalleri kontrol edilmeksizin sitemize ekleyebilmektedir. 5651 Sayılı Kanun’un 8. Maddesine ve T.C.K’nın 125. Maddesine göre TÜM ÜYELERİMİZ yaptıkları paylaşımlardan sorumludur. 5651 sayılı yasaya göre sitemiz mesajları kontrolle yükümlü olmayıp, hak sahiplerinin şikayetleri doğrultusunda ilgili yazı ve materyalleri 48 Saat içerisinde sitemizden kaldırmaktadır.
Bildirimlerinizi mail adresine yollayabilir veya Buradaki Formu Doldurarak bize iletebilirsiniz.
Kuruluş : 13/ARALIK/2006
2006 - 2014 Favorifrm.Net Her Hakkı Saklıdır.
Powered by vBulletin® Version 3.8.4 Copyright ©2000-2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
SEO by vBSEO